
July 19, 1947, Zirtawpni zing dar 10:37 a.m. khan Interior Minister Office-ah sorkar paihthlak a ni a, chutah chuan sorkar laipui minister-te chu ram hruaitu General Aung San-a kaihhruaiin, meeting-ah an thu a saltanna atanga ram chhuah zalen leh indona hnua Myanmar din thar lehna te chu thah an ni.
Chumi ni chuan Yangon khawpui boruak chu “Zing atang khan van boruak chu a thim a, a thim hle a ni” tih a ni. Chhum a lang chiang lo. Ruah sur chu tuifinriat hnim hring ang mai a ni. Ruah chu a reh chhunzawm zel a. Nilengin ruah a sur a. Daguntara chuan a ziak a, a record bawk.
Zing dar 10:00 vel khan General Aung San chuan Interior Minister Office-a ministerial meeting neih turah tel turin a PA, Lieutenant Tun Hla nen car dum RA/2874-in Tawar Gemal chenna in an chhuahsan a. Dar 10:10 velah General Kar chu Interior Minister Office-a central stairs hnuaiah a thleng a, meeting neihna tur chhawng chunglam a a office-ah chuan Lieutenant Tun Hla nen an chho a.
Chumi ni atang chuan General chuan a uniform pangngai a ha lo va, rangkachak cup rawng Van Kunglon tie, . Burmese style-a inchei hmuh chu thil mak tak a ni a, Thanakha rawng Mandalay silk leh airplane pheikhawk, sand strap dum vuah. “General chu a hmeltha lutuk,” U Ba Jam chuan a rawn zui ve a.
Minister of Transportation Saw Sambothin hian Erawati River Delta a tlawh a, Minister of Defence office-ah meeting nei turin a kal mek a ni. England atanga lo haw tur Home Minister U Kyaw Nyein leh Department-a handle nei lo Minister U Tin That tih loh chu cabinet minister dangte chu an lo thleng tawh a ni.
Office Manager U Kha Deputy Secretary of State U Tin Phong leh Cabinet Secretary U Shwe Bo te pawhin meeting neihna atana document leh file mamawh zawng zawng zawng leh khawn khawm a, meeting neihna tur room-ah pakhat hnu pakhatin an rawn hruai lut bawk.
Hemi hnu hian General leh General Hla Ton chu inkhawmna pindanah chuan an lut ta a. Major Hla Tun chuan General tan file tulte a sawi a. General desk chungah chuan document te chu ka dah a. General chu a chair-a a แนญhut chuan Lieutenant Tun Hla pawh chuan inkhawmna hmun chu a chhuahsan a, a office-ah chuan a muangchang ta a. Chumi ni a inkhawmpuia kalte chu
1. A rilru a hah lutuk chuan a rilru a buai em em a. General Aung San: Vice Chairman a ni ang Department of Defence leh State Department te an ni
2. A rilru a hah lutuk chuan a rilru a buai em em a. Lord Mya: Sum leh pai leh Revenue Department
A rilru a hah lutuk chuan a rilru a buai em em a. U 0 Tin – Sumdawnna leh tanpuina Department;
4. A rilru a hah lutuk chuan a rilru a buai em em a. De Dok U Ba Cho – Hriatchhuahna Department
A rilru a hah lutuk. Abdul Razak: Zirna leh Ram pum huap ruahmanna department;
6. A rilru a hah lutuk chuan a rilru a buai em em a. Mann Ba Khaing – Department of Industry leh Hnathawktute
A rilru a hah lutuk chuan a rilru a buai em em a. Moon Pong Emirate Kye San Tun – Tlang lam thila Department hrang hrang;
A rilru a hah lutuk chuan a rilru a buai em em a. U Ba Jam-Rehabilitation Department-ah a awm a
A rilru a hah lutuk chuan a rilru a buai em em a. Happy U Mya: Loneihna leh Lo neihna Department;
A rilru a hah lutuk. Aung Aung Zan Wai – Mipui rawngbawlna Department
A rilru a hah lutuk. U Hyon Maung – Transportation Department-a Deputy Secretary hna thawk tur a ni.
Martar tlu tawhte
U Hyon Maung chuan a minister Saw San Po Thein chu a zin a, meeting-ah hian a tel thei lo tih a sawi. Department of Transportation chungchangah hian meeting-a thil tulte sawi chhuak tur leh mipui hnena chhanna pe turin ka lo kal a ni.
Tun hma chuan rawngbawltu (Kingโs executive council group) te inkhawm hi Governor ngeiin Chairperson atan a lo nei thin a. Aung San-Attali Thuthlung ziah a nih hnuah Burma ram zalenna a awm ta a, Lal Executive Council chu interim sorkar anga kalpui theihna zalenna pek a ni ta a ni. He hun hi Kingโs Executive Council Chairman General Aung San-aโn a kaihruai a ni.
General Aung San office-a inkhawmna hmun chu hall lian tak, luhna kawngkhar 3 awmna a ni. Vei lamah chuan U Shwe Bo, interior minister room a awm a. A ding lamah chuan Major General Apo Tao Kwa Bo Tun Hla-a pindan a awm a. He pindan lian tak hmarchhak lam kil khatah hian general hnathawhna desk a awm a. Khawchhak bangah chuan rawngbawltute inkhawmna dawhkan lian tak tak a awm a.
Rawngbawltute inkhawmna hmunah chuan dawhkan sei 3 a awm a, “C” pattern tin chung berah pakhat a awm a. A sir lehlamah pakhat theuh dah a ni. A chung lam dawhkan hi feet 10 a sei a ni. Feet 3 a zau, . A lehlamah chuan dawhkan 2 chu feet 18-a sei a ni. Feet 3 vel a zau an ni.
Chumi ni inkhawmah chuan general chu dawhkan chung berah a thu a, dinglama dawhkanah chuan Mr. Mya, De Dok U Ba Cho, 2019. Uin Razat a ni U 0 Yin, 1000 a ni. Mann Ba Khaing chu a hma ang bawkin an thu a, . Veilam dawhkan bulah chuan U Ba Jam, . U Aung Zan Wai Sung Bue U Mya leh My Pong Soawgyi Kye San Tun te chu an thu a. Cabinet Secretary U Shwe Bo chuan meeting-ah hian General-in document a mamawh thu a sawi a General veilamah hian folder zawng tura puitu tur desk a awm a.
Ruahman dan ang zelin zing dar 10:15 a.m.-ah inkhawm tan a ni a, ministry hrang hrang angin thil pawimawh leh kaihhnawih hrang hrang an sawiho a ni. Chutichuan, ruahmanna ang ngeiin department-a thil awmte chu an sawiho ta a, dar 10:30 velah chuan Transportation department-in an sawiho hun a lo thlen chuan Deputy Secretary ICS U Ohn Maung pawh chu meeting hall-ah a rawn lut a, a bulah chuan a thu a Thakin Mya chu dinglamah table chung berah a awm.

Zing dar 10:10 velah, “Ka zirlaite hi hlawhtling rawh se” tia thusawi tawp lamah chuan Inlang Lake bula U Saw te in atang chuan green jeep a rawn chhuak a, office lam pan chuan a tlan ta a, he jeep hi Thuka Maung-a khalh a ni , U Saw zirtir zinga pakhat leh team member dang Seingyi, Maung Soe, Aung Thetro, Tomigan leh Sungan te chuan an zui tan ta a.
Jeep green te tak te, AC/1814 number nei, sipai uniform ha leh 12th Division sakeibaknei badge ha mi 4 phur chu ruah sur nasa tak karah kawngpui lianah a tlan tan ta a ni. Jeep hian chhim lam atanga hmar lam pan chuan Maung Gomari Road (tuna General Aung San Road)-ah a tlan a, Pha Soo Row chung bera clock tower chu a paltlang a. Spa road dang (tuna Bo Aung Kyaw Road) ka thlen chuan dinglam ka hawi a, heta tang hian Fraser Road (tuna Anaw Ratha Road) chu ka pel a, Interior Minister Office chhim lam Gate 0 ka thlen chuan ka tlan hniam a, ka tlan chak hle a Car chu veilamah a her kual a, Interior Minister Office chhungah chuan a lut ta a.
Hetih lai hian office pan tur chuan zing dar 10:30 vel a ni tawh a, Gate 0-ah hian official lian leh te car a awm avangin rei vak lo ka nghah a ngai a ni. Chumi hnu chuan zawi zawiin car wheel chu a han her kual a, chhim lam kal tlangin Defence Department lam panin a inher a, chhim thlang lam kilah chuan a ding nghal a, rang takin Sein Gyi, Maung Soe Yan Gyi Aung leh Tha Ro, patrol pheikhawk sei tak ( Canva Shoes) leh Saint Gauntlets leh Tommy Guns 3 ready-a kengte pawh chu car atang chuan zuang chhuakin secretary-te office-ah chuan an tlan lut a, Sein Gyi, Maung Soe, Yan Gyi Aung leh Theth Roo, diamond pakhat ve ve kengte chu an che chhuak ta a Interior Minister office chhim lam atanga general office chhim lam pan chuan room lam pan chuan an kal phei a, room 0-a lo nghaktu lal fapa chu an nawr chhuak a, hmar lam ber kawngka atang chuan minister-te inkhawmna pindan chhungah chuan an lut ta a ni.
Zing dar 10:37 a.m. ah hma lam atanga rawn lut Tharo chuan “hey” tiin a au chhuak a, tommy gun kengin general chu a kap tan ta a, chutih rual chuan dawhkan chung bera thu general chuan sawi a tum ta a thil pakhat chu mipui lutte hnenah a sawi a, mahse hun a nei lo.Mi thattu silaimu kah avang chuan general chu hnunglam hawiin a tlu a, chu mi leh chair chu a tlu tan ta a, General dinglama แนญhu minister-te pawh an tlu ta a ni shot at the same time .Tichuan veilamah ka kal ta a.
Minister Sung Bue Oo Mya leh Interior Minister U Shwe Bo te chu hliam tuar lovin an tlanchhuak thei a, a chhan chu hmalam a tualthattu hian general hi a kap tan a, a hun takah a hnunglam tukverh atangin a zuang chhuak a, Minister U Ba Jam pawhin U Aung Zan Wai kut a rawn man bawk a ni , kahhlum a nih lai khan a bula awm a ni a, an pahnih hian leiah an tlu a, an nunna nen an tlanchhuak ta a ni.
Rawngbawltu dang zawng zawng chu pakhat hnu pakhatin an kap a, an tlu ta hlawm a, ding chungin silai hmetpuaktu tualthattu te chu an bawkkhup a, an kap chhunzawm leh ta a. Random-a an kah hnu chuan mi thattute chu stairs lam pan chuan an tlan ta a. Hetih lai hian mi thattute hi stairs chung ber pindan atang chuan an rawn chhuak a, Prime Minister U Razak-a bodyguard chu an bei ta a ni
Ko Htwe chu a hrual tan a, stairs atang chuan a tlan thla a, “Hey, a ta ni lote chu paih bo rawh, lo chhuk rawh!”
Sakeibaknei khur lian tak hnuaia car an start hnu chuan an lo nghak rengtu Sukha car-ah chuan an chuang ta a, Spa Road (tuna Bo Aung Kyaw Road) atanga chhuahna kawng chu la in veilamah an inher a.
U Saw hian FASPA hruaitu zawng zawng a that vek thei tih ngaihtuah chuan FASPA sorkar chu a tlu dawn a, chuvang chuan team member pakhat Banyunt chu FASPA Federation Vice President leh National Assembly Speaker Thakin Nu thah turin a tir a, mahse Thakin Nu chu a lo kal lo chu ni chuan office-ah a kal a, chuvang chuan thah a nih theihna chance a pumpelh ta a ni.
General Aung San leh hruaitu dangte thattuteโn an thah hnua pindan chhunga lut hmasa ber Lieutenant Tun Hla chuan General chu a tluna hmun atang chuan a en a, a rilruah hliam pahnih pathum a nei niin a ngai a.
U Mya nen tukverh atanga zuang chhuak Interior Minister Shwe Bo chu engmah a ti na lo. U Aung Zan Wai chu leiah a tla a, a inhliam lova, U Ba Jam chu a veilam sir lamah a kap a, a hliam hi a na hle. Ka ring finger dinglam ah chuan superficial shaft in min rawn deng a. Dik tak chuan chumi ni chuan Ba Jam hian hla taka kal a tum lo. Hei hi a chhan chu Hinthata District a zin atanga a lo haw chauh vang a ni a, khawsik vangin a tha lo deuh a, mahse, chutih lai chuan thil pawimawh tak report a ngai niin a hria a, chuvang chuan inkhawmpuiah chuan tel ve a tum ta a ni. U Ba Jam-in thu a dawn zinga pakhat chu June thla kar tawp lama Base Ordnance Depot (BOC) aแนญanga silai 200 chuang bo chungchangah Galun U Saw chu rinhlelh a nih thu a report a ni.
Poles ho hian Garun U Saw thiltih dan hi an hre rei tawh hle a, chubakah sipai hmunpui a security officer pakhat, U Saw te in hmaa in lama cheng Lt. Col. Zanah sipai binoculars hmanga a in atanga a en lai chuan U Saw chu Inn tuipuiah zirtir pali emaw panga emaw nen lawng pakhatah an buai lai a hmu a, governor chuan he thu hi July 18th khan governor secretary Philip Nash kaltlangin a hre tawh a ni.
Tin, an beih ni khan Jeep te tak te, mi 5 phurin U Saw te inah a tlan lut a, a chhunga U Saw an hmuh chuan Lt. Col. Gordon Hunt-a ngeiin a hmu a, CID (Criminal Investigation Unit) hnenah an ni tih a report a kut phar chungin “Aung-au-au-au-au” tiin a au chhuak. Chuvang chuan chawhnu lamah Pule detective team leh anti-insurgency team te chuan Inlang lui kamah U Saw te chenna in chu an dap ta a, U Saw zirtir zinga pakhat Myru Ye Donggyi chuan silai a keng a, an theih loh thu a hrechhuak ta a ni do let turin, mahse U Saw chuan an intluk lo tih a hre chiang hle.
U Saw in atanga documents British sipaite’n an tihchhiat ralthuam leh ralthuam thenkhat bakah tun hnaia “U Saw Prime Minister” rubber stamp an siam te chu in chhungah leh in bula Inlang Lake-ah hmuh a ni.

A hnuah General Tun Hla-aโn Myanmar ram vanduaina thlentu inrawlhna ropui tak chungchang a puan chhuah danah, set-gun 200 bo chungchang report hrang hrang a awm lai leh venhimna dinhmun a buaithlak lai, Minister of Interior U Kyaw Nyein London-a a kal lai khan leh Interior Department mawhphurhna a insem a, Burma Tatmadaw chuan Burma Army member pakhat a tir a, general hriat lohvin interior minister-te kawngah a inthup ta a ni.
A hnuah General Tun Hla-aโn Myanmar ram vanduaina thlentu inrawlhna ropui tak chungchang a puan chhuah danah, set-gun 200 bo chungchang report hrang hrang a awm lai leh venhimna dinhmun a buaithlak lai, Minister of Interior U Kyaw Nyein London-a a kal lai khan leh Interior Department mawhphurhna a insem a, Burma Tatmadaw chuan Burma Army member pakhat a tir a, general hriat lohvin interior minister-te kawngah a inthup ta a ni.
Burma ram vanduaina chungchanga sawi tur chu chu unit atanga sipai pakhat thil neia a chhuah chuan office-a lo kal general chuan a hmu a, U Mya chu he unit hi hnukkir turin thu a pe ta a ni.
General Aung San-a’n “Amah that thei tur an awm lo” tia a rinna leh, general-in zalen tak leh rinawm taka nun a duhnain a huat em em a, insignia a lantir chu general-a thinlung thilphalna leh tih tak zetna chu a lungawi lo hle. ” Au chhuak mai mai ka duh.”
Hetiang hnam hruaitu ropui tak takte U Saw-in a thah chhan chu London-a inbiakna neih hma thla engemaw zat kalta khan mi pahnih khaki inthuam in U Saw chu silai kengin an kap a ni. He strategy hi Captain Ne Win leh Captain Aung Gyi te ruahman a ni a, U Mya Leung (Pe Phu Thanh Magazine editor hlui) chuan a khalh a ni. Car chhunga chuang Yangon Ba Swe chuan silai a hmetpuak a. Yangon Ba Swe kuta hlan a, kah tura siam chu Battalion Mu Major Ne Win (chutih lai chuan Major Ne Win chu Battalion Mu chauh a la ni) silai ken a ni.
He thil hi General Aung San leh Peopleโs Comrade kutchhuak a nih thu ngaihtuahin, U Saw-aโn General leh hruaitute a that a, phuba a la ta niin an sawi.
U Saw chuan general-te chu hmelma angin a that lo. General Aung San, U Saw-a’n hmรขn lai “mipa naupang” tia a ngaih kha ram pum hruaitu a lo ni ta a, Myanmar politics stage-ah amah ang politician hluite tan hmun a awm lo tih hi a tan chuan a tuar harsa hle a, chuvangin U Saw-a chuan FASPA hruaitu zawng zawng a paih chhuah theih phawt chuan thuneihna a chang ang tih a ngaihtuah a, chuvang chuan Yangon-a FASPA hruaitu zawng zawng chauh ni lo, tualchhung FASPA hruaitute pawh thah vek a tum ta a ni.
Chuvang chuan British thuneitute nena thawhhonaa ralthuam leh ralthuam rukte chu in bula dilah chuan thup a ni.
U Saw-in hetiang ruahmanna lian tak a ruahman theih chhan chu imperialist British-ho flattery principle vang chauh a ni a, British conservative politician, sipai leh civil mite chuan an hmelma hlui General Aung San leh FASPA pawlin thuneihna an chang chu an huat em em a ni. Chuvangin Myanmar-in zalenna a hmuh hma khan FASPA sorkar chu paihthlak a ni a, . Burma ram chu thuneihna hnuaia awm tir turin Garun U Saw ang mite nen an inrawlh a.





