ZoMiHISTORY

History – Sizang-Suantak(Thaute) lal ho,
Left to right (sitting):- Pu Pau Khai Thuklai (Vanglok) leh Pu Thuk Ngo Thuklai (Vanglok)
(standing/ding):- Pu Kim Suang Limkhai (Vanglok), Pu Kam Suan Thuklai (Vanglok), Pu Mang Pau Limkhai(Vanglok) le Pu Manglun, Limkhai or Sakhiliang (Vanglok) Lal.
c. 1894.
British hunlai a Sihzang Limkhai khua lal intervew record masabel.
No.2 Stockede ( Mel Kua) atang Sap ram Tlang rawn phal sak lo in, an di chiam ta ani, 1889, January 13 ni khan, “LEN TLANG” ( Forth White) chu an lo la ngah ta ani…
1890,January 3 ni in, “Hotu” tih munah chuan khuasa in Duty an nei tanta ani, Hotu tih hi chu (ZAWL NU) Khua kiang a om “Sial Man” ah om hi ani, Thaang ah Sap ho tu lal chu biakpawh tum in an ko hmasa tani, Sap lal biakpawh tum te hming chu a tawp na lam ah ka ziak leh ang, Cutichuan “Hotu” ah chuan Duty na a lo ni…
Chu Hotu Duty na munah chuan in ram thu an soi ho ani, Dawt in (Translate) tu chu Pu Mang Lun ani, Sap lal in thu a lo zawt a Pu Mang Lun Sih Zang ram hi turam nge? tin a zawt ta a, Pu Mang Lun chuan (NGAWN RAM) tia a chhang ta ani, NGAWN RAM khawi lai thlenga nge ni? a tih chuan, Mit a muh tawp thleng kha NGAWN RAM a ni tin chhang a, chuan Pu Za Neng , ( Haw Zang Khua) a zawh chuan, a dik alom thudik ani, tin a chhang let ve ani, ati ani.
Hei hi Sizang/Lophei Lal Pu Khupliana Suantak ani. Thlalak kum hi 1960 vel ani e. Kum 90 bawr vel ani awm e he thlalak lak hun lai hian. Suantak-British Ral (1888-89) (Siyin Rebellion) indo lai ah huaisen deuh ah hriat ani bawk. British ho ziahdan chuan “Sizang mipa pakhat leh hnamdang panga tehkhin/ inang” tiin an insawi thin ah, hnam dang ho pawn an pawm ei” tiin anlo ziak e. Hnam huaisen, Lal thlahtu deuh anni. Teizang(Mualbem) Lal hmasa, Saizang Lal hmasa, Kalzang Lal(tunah Khuano tawng hmang tawh), Ngawn Lal (Lenthuan), Lusei Lal(Zahmuaka thlahte) ho thlahtu anni bawk. Hnam zawngah chuan Vaiphei hnam ho nen thlahtu bul pakhat Pu Zahawnga thlah ah inchhui veve anni e. Hmanlai ah ran inthawi chungchang ah inti thiamlovin inthen anlo ni. Mahse unau/inzawmna chu ah awm reng e. Pu Khupliana’n Pu Vumkhawhauva lehkhabu ah Vaiphei sizang-british indona ah telve ho chungchang a record na ah chuan “Vaiphei, cousins of the Siyin-Suantak” tiang hian alo ziak e. Sailo nen inlaichhinna chungchang chu Pu Liangkhaia ziah(1938), Pu Vanchhunga ziah (1955) vel ah a hmuh thei, HLCA buatsai “Zofate chanchin(1994) ah pawh a hmuhtheih bawk ang. Guite ho claim na record en pawn Duhlian-Haute nen chuan Zahmuaka chu an la inhnaih zawk mah mah ani. Zofate zingah hnam huaisen, Kale/Kalay velah Kawl(Burmese) ho sal ah lo man thin hnam record anni e..

Published by Ngron Chin Tribe ( Ngron Chin Miphun )

𝐌𝐲𝐚𝐧𝐦𝐚𝐫 𝐂𝐡𝐢𝐧 𝐒𝐭𝐚𝐭𝐞 𝐍𝐆𝐀𝐖𝐍 tribe 𝐓𝐚𝐧𝐠𝐭𝐡𝐮 ( Ngawn Chin History) 𝐍𝐠𝐚𝐰𝐧 𝐂𝐡𝐢𝐧 𝐭𝐫𝐢𝐛𝐞 𝐃𝐚𝐧𝐜𝐞 A.𝐍𝐠𝐚𝐰𝐧 𝐍𝐮𝐧 𝐏𝐡𝐮𝐧𝐠 𝐋𝐚𝐦 𝐓𝐡𝐮 𝟏. 𝐂𝐨𝐧 𝐋𝐚𝐦 𝟐. 𝐒𝐚 𝐀𝐢𝐡 𝐋𝐚𝐦 𝟑. 𝐆𝐚𝐥 𝐀𝐢𝐡 𝐋𝐚𝐦 𝟒. 𝐊𝐡𝐮𝐚𝐧𝐠 𝐊𝐚𝐢𝐡 𝐋𝐚𝐦 𝟓. 𝐋𝐚𝐧𝐠 𝐂𝐞𝐦 𝐋𝐚𝐦 𝟔. 𝐓𝐚 𝐕𝐮𝐧𝐠 𝐋𝐚𝐦 𝟕. 𝐊𝐡𝐮𝐚𝐧𝐠 𝐂𝐚𝐰𝐢 𝐋𝐚𝐦 𝟖. 𝐋𝐚𝐢 𝐋𝐞𝐧 𝐋𝐚𝐦 𝟗. 𝐋𝐚𝐦 𝐌𝐚𝐧 𝐒𝐢𝐚𝐥 𝐋𝐚𝐰𝐡 𝐋𝐚𝐦 𝟏𝟎. 𝐍𝐠𝐮𝐚 𝐓𝐚𝐰𝐡 𝐋𝐚𝐦. B.𝐍𝐠𝐚𝐰𝐧 𝐋𝐚 𝟏. 𝐃𝐞𝐮 𝐋𝐚 𝟐. 𝐒𝐚 𝐀𝐢𝐡 𝐋𝐚 𝟑. 𝐊𝐡𝐮𝐚𝐧𝐠 𝐂𝐚𝐰𝐢 𝐋𝐚 𝟒. 𝐌𝐮𝐚𝐥 𝐃𝐚𝐰𝐧 𝐋𝐚 𝟓. 𝐍𝐚𝐮 𝐀𝐰𝐢 𝐋𝐚 . C. 𝐍𝐠𝐚𝐰𝐧 𝐏𝐮 𝐋𝐞 𝐏𝐚 𝐓𝐞𝐢 𝐓𝐚𝐧𝐠 𝐋𝐞𝐢 𝐌𝐚𝐧 𝐃𝐚𝐧 𝟏. 𝐒𝐚𝐰𝐧𝐠 𝐓𝐡𝐨 𝟐. 𝐊𝐡𝐮𝐚 𝐍𝐢 𝟑. 𝐃𝐚𝐰𝐧𝐠 𝐒𝐚𝐰𝐦 . 4.𝐓𝐡𝐚𝐰𝐦 𝐙𝐮𝐥 5.𝐍𝐠𝐚 𝐒𝐚 𝐊𝐮𝐚𝐧𝐠 𝐊𝐢𝐥. D. 𝐏𝐔 𝐋𝐄 𝐏𝐀 𝐓𝐄𝐈 𝐊𝐇𝐔𝐀𝐇𝐔𝐍 𝐙𝐎𝐇 𝐃𝐀𝐍 1.Mai kum ca in, 2.Simkum tukmaw zokum tuk, 3.Kum phatuk le phatuk ngawl, 4.Sapi luttuk le luttuk ngawl, 5.Meikang umtuk le umtuk ngawl, 6.Mivai um tukle umtuk ngawl, 7.Sakthi umtukle umtuk hawl, 8.Damnak lam phuin zoin na son hamthei haw hi. ************************************************ 𝐍𝐠𝐚𝐰𝐧 𝐇𝐚 𝐒𝐢𝐚𝐥 𝐃𝐚𝐧 Ngawn pulepa te cu, Cong lelam in nunkhua asa mite haw hi. Kumsial danle-Hasial dan cu, Ha13 asial hawten Kum1 tin sialhaw Hi. Phiangkum cu Kum3 veikhat ah phiangkum tin namang haw hi. 1. Canghak ha. 2. Vulcio ha. 3. Vulpi ha. 4. Kaau ha. 5. Tuun ha 6. Tim ha. 7. Mang ha. 8. Cun ha. 9. Tang Ha. 10. Dawnsawm ha. 11. Ngam ha. 12. Zankuah ha. 13. Innsak Ha Lui . Pule patei kumsia dan le hasial dan cu hitih cun hi.

Leave a comment

Design a site like this with WordPress.com
Get started